ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SỬ 11 ( kì I )
PHAÀN MOÄT: LÒCH SÖÛ THEÁ GIÔÙI CAÄN ÑAÏI
Baøi 1 NHAÄT BAÛN
Chöông II _ Baøi 6
Chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914-1918 )
.â Câu 1: Em hãy trình bày nguyên nhân dẫn đến chiến tranh thế giới thứ nhất ?
. Nguyeân nhaân saâu xa:
- CNTB phát triển theo quy luật không đồng đều, làm thay đổi sâu sắc so sánh lực lượng giữa các đế quốc ở cuối XIX đầu XX.
- Sự phân chia thuộc địa giữa các ĐQ cũng không đồng đều. Đế quốc già (Anh, Pháp) nhiều thuộc địa. ĐQ trẻ (Đức, Mĩ) tí thuộc địa.
=> Mâu thuẫn giữa các ĐQ về vấn đề thuộc địa nảy sinh và ngày càng gay gắt.
-Trong cuộc chạy đua giành giật thuộc địa, Đức là kẻ hiếu chiến nhất. Đức đã cùng Áo-Hung-Ý thành lập “phe liên minh” (1882) để chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới.
- Để đối phó, Anh đã ký với Nga và Pháp những Hiệp ước tay đôi, hình thành phe Hiệp ước (Đầu thế kỉ XX).
- Cả hai khối quân sự đối đầu điên cuồng chạy đua vũ trang, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới => chiến tranh ĐQ không thể tránh khỏi.
Duyeân côù:
- Ñeán 1914, vieäc chuaån bò cho cuoäc chieán tranh cô baûn ñaõ xong.
- Ngaøy 28/6/1914, Thaùi töû AÙo – Hung bò bò moät ngöôøi Xecbi aùm saùt taïi Boxnia. Nhaân ñoù, Ñöùc, AÙo chôùp cô hoäi gaây chieán tranh.
Câu 3: Hậu quả và tính chất của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất.?
* Hậu quả của chiến tranh
- Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên minh, gây nên thiệt hại nặng nề về người và của.
+ 10 triệu người bị chết
+20 triệu người bị thương
+ Tiêu tốn 85 tỉ đô la.
- Chiến tranh chỉ đem lại lợi ích cho các nước đế quốc thắng trận, nhất là Mĩ. Bản đồ chính trị thế giới đã bị chia lại, Đức mất hết thuộc địa, Anh-Pháp- Mĩ được mở rộng thêm thuộc địa của mình
- Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển biến lớn trong cục diện thế giới.
* Tính chất: Chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa
Baøi 9
CAÙCH MAÏNG THAÙNG MÖÔØI NGA NAÊM 1917
VAØ COÂNG CUOÄC ÑAÁU TRANH BAÛO VEÄ CAÙCH MAÏNG (1917 – 1921)
Câu 1 Em hãy trình bày nguyên nhân Nöôùc caùch maïng?
- Ñaàu theá kyû XX Nga vaãn laø nöôùc quaân chuû chuyeân cheá, với sự thống trị của Nga Hoaøng và những tàn tích phong kiến nặng nề ( chế độ sở hữu ruộng đất lớn của địa chủ, quý tộc…)
- Năm 1914, nước Nga tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất và càng bộc lộ sự lạc hậu, yếu kém của đất nước.
- Nước Nga còn là “nhà tù” của các dân tộc với sự thống trị tàn bạo của chế độ Nga hoàng đối với hơn 100 dân tộc trong đế quốc Nga.
=> Nước Nga trở thành nơi tập trung các mâu thuẫn gay gắt của thời đại
Công nhân >< chủ tư bản
Nông dân >< địa chủ
Các dân tộc không phải Nga >< chế độ Nga hoàng
- Phong trào phản đối chiến tranh, đòi lật đổ chế độ Nga hoàng lan rộng khắp cả nước. Nước Nga đã tiến sát một cuộc cách mạng
Câu 2. Em hãy trình bày diễn biến kết quả và tính chất của cuộc Cách mạng dân chủ tư sản tháng 2/1917?
- Ngày 23/2/1917 cách mạng bùng nổ bằng cuộc biểu tình của 9 vạn nữ công nhân thủ đô Pê-tơ-rô-gơ-rat.
- Phong trào nhanh chóng chuyển từ đấu tranh chính trị sang khởi nghĩa vũ trang lan rộng trong cả nước
- Lãnh đạo là đảng Bôn-sê-vich
- Lực lượng tham gia là công nhân, binh lính, nông dân.
- Kết quả:
+ Chế độ quân chủ chuyên chế Nga hoàng bị lật đổ,
+ Xô viết đại biểu công nhân, binh lính được thành lập
+ Cùng thời gian giai cấp tư sản cũng thành lập chính phủ lâm thời.
- Tính chất: Cách mạng tháng 2/1917 ở Nga là cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới.
- Sau cách mạng tháng Hai, ở Nga có hai chính quyền cùng song song tồn tại
+ Chính phủ lâm thời
+Xô viết đại biểu
=> Cục diện này không thể kéo dài
- Trước tình hình đó Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích đã xác định đường lối tiếp theo của cách mạng Nga là chuyển từ cách mạng dân chủ tư sản sang cách mạng XHCN.
- Trước hết chủ trương đấu tranh hòa bình để tập hợp lực lượng => quần chúng đã tin theo Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vich.
- Đầu tháng 10/1917 không khí cách mạng bao trùm cả nước. Lê-nin đã về nước trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.
- Diễn biến khởi nghĩa
+ Đêm 24/10/1917 bắt đầu khởi nghĩa
+ Đêm 25/10 tấn công cung điện Mùa Đông, bắt giữ các bộ trưởng của chính phủ tư sản
- khởi nghĩa giành thắng lợi ở Pê-tơ-rô-grat.
+ Ngày 3/11/1918 chính quyền Xô-viết giành thắng lợi trên khắp nước Nga rộng lớn.
- Tính Chất: Cách mạng tháng Mười Nga mang tính chất là một cuộc cách mạng XHCN.
Câu 3. Em hãy trình bày Ý nghĩa của Cách mạng tháng Mười Nga ?
- Với nước Nga: CM tháng Mười đã làm thay đổi hoàn toàn tình hình đất nước và xã hội Nga.
= Đập tan ách áp bức , bóc lột của phong kiến, tư sản, giải phóng công nhân và nhân dân lao động.
= Đưa công nhân và nông dân lên nắm chính quyền, xây dựng CNXH
-- Với thế giới
+ Làm thay đổi cục diện thế giới với sự ra đời của chế độ XHCN ở nước Nga
+cổ vũ và để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho cách mạng thế giới.
BÀI 10
LIÊN XÔ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ( 1921- 1941)
Câu 1. Em hãy trình bày hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa của chính sách kinh tế mới?
. Hoaøn caûnh lòch söû:
- Sau chieán tranh neàn kinh teá bò taøn phaù naëng neà.
- Chính trò khoâng oån ñònh, caùc theá löïc phaûn caùch maïng gaây baïo loaïn ôû nhieàu nôi.
- Chính saùch Coäng saûn thôøi chieán khoâng coøn phuø hôïp gaây kìm haõm neàn kinh teá; Nöôùc Nga laâm vaøo tình traïng khuûng hoaûng.
- Thaùng 3/1921 Ñaûng Boânseâvích thöïc thi chính saùch kinh teá môùi do Leânin ñeà xöôùng.
b. Noäi dung
- Noâng nghieäp : Thay thế chế độ tröng thu löông thöïc thöøa bằng chế độ thu thuế lương thực
- Coâng nghieäp: nhaø nöôùc khoâi phuïc coâng nghieäp naëng, tö nhaân hoaù nhöõng xí nghieäp döôùi 20 coâng nhaân.
+ Khuyeán khích TB nöôùc ngoaøi ñaàu tö vaøo nöôùc Nga.
+Cho töï do buoân baùn trong nöôùc.
+ Nhaø nöôùc naém các ngành kinh tế chủ chốt
à Nhö vaäy nöôùc Nga ñaõ chuyeån neàn kinh teá do Nhà nước nắm độc quyền về mọi mặt sang nền kinh tế nhiều thành phần dưới sự kiểm soát của nhà nước
c. Taùc duïng
- Thuùc ñaåy neàn kinh teá pt maïnh meõ , nöôùc Nga vöôït qua khoù khaên hoaøn thaønh khoâi phuïc kinh teá.
- Laø baøi hoïc trong coâng cuoäc xaây döïng ñaát nöôùc cuûa caùc nöôùc xây dựng CNXH sau naøy.
Câu 2: Những thành tựu của Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH từ 1925- 1941:
Sau khi hoàn thành công cuộc khôi phục kinh tế, nhân dân Liên Xô bước vào thời kì xây dựng CNXH với nhiệm vụ trọng tâm là tiến hành công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa theo đường lối ưu tiên phát triển công nghiệp nặng ....
* thành tựu:
- Công nghệp: Năm 1937, sản lượng công nghiệp chiếm 77,4% tổng sản phẩm quốc dân, đưa Liên Xô từ một nước nông nghiệp trở thành một cường quốc công nghiệp xã hội chủ nghĩa
- Nông nghiệp: Đã tiến hành tập thể hóa với sự tham gia của 93% số nông hộ, chiếm 90% diện tích đất canh tác cùng sự cơ giới hóa nông nghiệp.
- Văn hóa- giáo dục: Liên Xô đã thanh toán nạn mù chữ, phát triển hệ thống giáo dục quốc dân và nền văn hóa – nghệ thuật Xô viết.
- Xã hội: Các giai cấp bóc lột đã bị xóa bỏ, chỉ còn hai giai cấp lao động là công nhân và nông dân tập thể cùng tầng lớp tri thức xã hội chủ nghĩa.
Baøi 11
TÌNH HÌNH CAÙC NÖÔÙC TÖ BAÛN
GIÖÕA HAI CUOÄC CHIEÁN TRANH THEÁ GIÔÙI
(1918 – 1939)
Câu 1: Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất trật tự thế giới đựơc thiết lập như thế nào ?
- Sau CTTG I, caùc nöôùc tö baûn toå chöùc Hội nghò hoaø bình ôû Vecxai (1919 -1920) vaø Oasinhtôn (1921-1922) để kí hòa ước và các hiệp ước nhaèm phaân chia quyeàn lôïi.
- Moät trật tự thế giới mới được xác lập goïi laø heä thoáng Vecxai - Oasinhtôn.
- Heä thoáng naøy coù lôïi cho caùc nöôùc thaéng traän ( Anh, Pháp, Mĩ ), aùp ñaët sự nô dịch với các nước bại trận và các dân tộc thuộc địa, phụ thuộc.Hoäi quoác lieân ra ñôøi vôùi söï tham gia 44 nöôùc nhaèm duy trì traät töï aáy.
- Hội nghị Véc xai quyết định thành lập Hoäi quoác lieân vôùi söï tham gia 44 nöôùc nhaèm duy trì traät töï nhằm duy trì trật tự thế giới mới.
à Hoaø öôùc Vecxai – Oasinhtôn gaây neân >< gay gaét giöõa caùc nöôùc ñeá quoác vaø quan heä hoaø bình sau chieán tranh chæ laø taïm thôøi, moûng manh.
Câu 2. Cuoäc khuûng hoaûng kinh teá 1929 – 1933 vaø haäu quaû cuûa
noù ?
a. Nguyeân nhaân: Do sản xuất ồ ạt, chạy theo lợi nhuận, không tương xứng với việc cải thiện đời sống cho người lao động -> cung vượt quá cầu , khủng hoảng trầm trọng về kinh tế ( khủng hoảng thừa )
b. Diễn biến:
- 29/10/1929, noå ra ôû Mó, sau lan ra toaøn theá giôùi tö baûn.
- Khuûng hoaûng keùo daøi 4 naêm, laøm thieät haïi naëng neà veà kinh teá, chính trò, xaõ hoäi.
c. Haäu quaû: Đây là cuộc khủng hoảng trầm trọng nhất, kéo dài nhất trong lịch sử của chủ nghĩa tư bản và gây ra những hậu quả nghiêm trọng .
- Kinh teá: Taøn phaù neàn kinh teá ôû caùc nöôùc tö baûn vaø phuï thuoäc, haøng traêm trieäu ngöôøi laâm vaøo tình traïng ñoùi khoå.
- Chính trò – xaõ hoäi: maát oån ñònh, nhieàu cuoäc ñaáu tranh, bieåu tình buøng noå, loâi cuoán haøng trieäu ngöôøi tham gia, đe dọa sự tồn tại của chủ nghĩa tư bản
- Các nước tư bản đều ra sức tìm lối thoát ra khỏi khủng hoảng và duy trì ách thống trị của giai cấp tư sản: + Mĩ, Anh, Pháp: cải cách KT-XH
+ Đức, Italia, Nhật Bản : Thiết lập chế độ độc tài phát xít -> đe dọa nền hòa bình và an ninh thế giới
BÀI 12
NƯỚC ĐỨC GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
(1918-1939)
Câu 1. Cuoäc khuûng hoaûng kinh teá vaø quaù trình Ñaûng Quoác xaõ leân caàm quyeàn?
a. Cuoäc khuûng hoaûng kinh teá 1929 – 1933
- Khuûng hoaûng kinh teá ñaõ giaùng ñoøn naëng neà ñeán ñôøi soáng kinh teá,
+ 1932. Sx coâng nghieäp giaûm 47%, haøng ngaøn nhà máy phaûi ñoùng cöûa.
+ Hôn 5 trieäu ngöôøi bò thaát nghieäp.
- Xaõ hoäi – chính trị khủng hoảng trầm trọng
b. Quaù trình Ñaûng Quoác xaõ leân caàm quyeàn
- Trong bối cảnh ấy, Đảng Quốc xã của Hítle ráo riết hoạt động, đẩy mạnh tuyên truyền, kích động chủ nghĩa phục thù, chống cộng và phát xít hóa bộ máy nhà nước. Được sự ủng hộ của giới đại tư bản ... ngày 30/1/1933, Hít le được đưa lên làm Thủ tướng và thành lập chính phủ mới của Đảng Quốc xã , nước Đức bước vào thời kì đen tối.
Câu 2. Nước Đức trong thời kỳ Hitle cầm quyền (1933-1939) ?
- Trong thời kỳ cầm quyền (1933-1939) Hít-le đã thực hiện các chính sách tối phản động về chính trị, kinh tế, đối ngoại.
- Chính trị:
+ Công khai đàn áp, truy nã các Đảng phái dân chủ tiến bộ, đặt Đảng Cộng sản ra ngoài vòng pháp luật
+ Tuyên bố hủy bỏ Hiến pháp Vaima, thiết lập nền chuyên chính độc tài do Hit-le làm thủ lĩnh tối cao và tuyệt đối.
- Kinh tế: Tổ chức nền kinh tế theo hướng tập trung mệnh lệnh, quân sự hóa nền kinh tế nhằm phục vụ các yêu cầu chiến tranh xâm lược
- Đối ngoại:
+ Nước Đức tuyên bố rút khỏi Hội Quốc liên để được tự do hành động.
+ Ra lệnh tổng động viên, thành lập quân đội thường trực và triển khai các hoạt động xâm lược ở Châu Âu. Đến 1938, nước Đức trở thành một xưởng đúc súng và một trại lính khổng lồ và bắt đầu triển khai các hành động chiến tranh xâm lược